Prochy bohatera spoczęły w Ojczyźnie
Zaktualizowano przez: admin - wtorek, 25 Listopad , 2008 o 09:47
Szczątki podpułkownika Maksymiliana Ciężkiego spoczęły na cmentarzu w Szamotułach, rodzinnej miejscowości polskiego kryptologa, który w czasie II wojny światowej przyczynił się do złamania kodu niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Urna z prochami powstańca wielkopolskiego i szefa pracowni szyfrów Wojska Polskiego została uroczyście pochowana 23 listopada w Krypcie Powstańców Wielkopolskich.
Uroczystości pogrzebowe z asystą wojskową odbyły się w przeddzień 110 rocznicy urodzin pułkownika. Prochy oficera przybyły z Par w Wielkiej Brytanii. Spoczywały tam od chwili śmierci 9 listopada 1951 roku. W ceremonii wzięli udział przedstawiciele rodziny pułkownika z synową Barbarą Ciężką. Obecni byli reprezentanci władz państwowych i samorządowych, duchowieństwa, wojska, organizacji kombatanckich, społecznych, harcerzy oraz młodzieży szkolnej. Przybyli mieszkańcy Szamotuł. Nie zabrakło doktora Marka Grajka, kryptologa i historyka, autora książki ,,Enigma. Bliżej prawdy”. Jego publikacja powstawała siedem lat. Przyczyniła się do upowszechnienia prawdy o udziale polskich kryptologów w rozszyfrowaniu tajemnicy Enigmy. Kompanię honorową wystawiła Wielkopolska Szkoła Podoficerska Wojsk Lądowych im. gen. bryg. Franciszka Seweryna Włada z Poznania. Oprawę muzyczną uroczystości zapewniła Orkiestra Reprezentacyjna Sił Powietrznych.
Ppłk Maksymilian Ciężki jest przykładem bohatera niemal zupełnie w Polsce zapomnianego. Współcześni mu żołnierze i współpracownicy uważali go za oficera wybitnego. Jego praca stanowiła jedną z największych tajemnic II Rzeczypospolitej. Po wojnie, na obczyźnie umierał w całkowitym osamotnieniu i ubóstwie. Nie wiedział, że dwaj spośród trzech jego synów zginęli podczas wojny.
Podczas I wojny światowej Maksymilian Ciężki został wcielony do armii niemieckiej. Szybko jednak został powstańcem wielkopolskim. Jako specjalista od radiotelegrafii organizował służby łączności w armii wielkopolskiej. W czasie wojny polsko-bolszewickiej odpowiadał za łączność wojsk polskich walczących na wschodzie. W niepodległej Polsce ppłk Maksymilian Ciężki rozwijał swój talent i umiejętności. Jako szef Biura Szyfrów Wojska Polskiego zorganizował sieć nasłuchu niemieckich stacji radiowych. Przyczynił się do zorganizowania na Uniwersytecie Poznańskim kursu kryptologicznego dla studentów matematyki. Było to nowatorskie rozwiązanie, ponieważ wcześniej kryptologia wykorzystywała zdobycze lingwistyki. Spośród słuchaczy kursu wyłonili się trzej kryptolodzy, którzy w Centrali Biura Szyfrów w Warszawie złamali kod Enigmy. Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski wnieśli ogromny wkład w sukces aliantów w walce z hitlerowskimi Niemcami.
Pułkownik Ciężki odpowiadał w 1939 roku za zatarcie śladów rozszyfrowania przez polskich kryptologów tajemnicy Enigmy. Dostał się do niemieckiej niewoli. Nie uległ represjom i zdołał utrzymać w tajemnicy wiedzę, która miała ogromne znaczenie dla przebiegu działań wojennych. Wyzwolony przez wojska amerykańskie nie mógł powrócić do Ojczyzny. Komunistyczne służby bezpieczeństwa w kraju poszukiwały pracowników przedwojennego Biura Szyfrów Wojska Polskiego. Pułkownik Ciężki zamieszkał na stałe na angielskiej prowincji. Nie przyjął proponowanego mu brytyjskiego obywatelstwa.
Inicjatorem uroczystości pogrzebowych był Komitet Honorowy sprowadzenia prochów podpułkownika. Maksymiliana Ciężkiego do Ojczyzny. Przewodniczącym komitetu został Marek Woźniak, Marszałek Województwa Wielkopolskiego. Zaproszenie do Komitetu przyjęli m.in. prof. Władysław Bartoszewski – Przewodniczący Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, prof. Marek Ziółkowski, Wicemarszałek Senatu RP, ks. abp Stanisław Gądecki – Metropolita Poznański, Piotr Florek – Wojewoda Wielkopolski, Barbara Tuge-Erecińska – Ambasador RP w Wielkiej Brytanii oraz Barbara Ciężka – synowa Maksymiliana Ciężkiego. Prace Komitetu objął Patronatem Honorowym Radosław Sikorski – Minister Spraw Zagranicznych.
W Szamotułach jeden z miejskich skwerów otrzymał imię słynnego polskiego kryptologa. 23 listopada na skwerze odsłonięto również pomnik podpułkownika Maksymiliana Ciężkiego. Ceremonii towarzyszyły pokazy rekonstrukcji historycznej w wykonaniu Stowarzyszenia Grupa Rekonstrukcji Historycznej 3 Bastion Grolman z Poznania odtwarzającego epizody z Powstania Wielkopolskiego oraz Wronieckiego Stowarzyszenia Historycznego ,,Historica” zajmującego się odtwarzaniem wojska II Rzeczypospolitej.
Tekst i foto: Tomasz Szulejko
Kategoria: Aktualności, Historia
