Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych - Poznań » Muzeum

StuG IV: brrrrruuummmm!

admin — Mon, 08 Jun 2009 11:56:48 +0000

Na tę chwilę czekali rekonstruktorzy oraz wszyscy pasjonaci militariów z Polski i świata śledzący historię niemieckiego działa samobieżnego z czasów II wojny światowej. Silnik Sturmgeschütza IV wydał pierwsze odgłosy pracy!
Zdarzyło się 5 czerwca 2009 roku. O godzinie 17.17 serce wozu zaczęło miarowo wystukiwać rytm. Inżynier Jerzy Kunys dał sygnał do podania iskry z przygotowanego wcześniej akumulatora i kontrolowana reanimacja obudziła stalowego kolosa. Maybach pracuje.
Silnik potrzebuje regulacji, musi się ,,ułożyć”. Wymaga dotarcia. Nie można dać się ponieść emocjom. Nieustannie pojawiają się sytuacje, w których konieczna jest spokojna analiza i praca polegająca na precyzyjnym ustawieniu mechanizmów. Na obecnym etapie silnik pracuje w krótkich sekwencjach. Trzeba posłuchać odgłosów jego działania i stopniowo nadawać właściwe tempo. Olej musi przesmarować każdy zakamarek silnika i wniknąć do wszystkich szczelin. Wprawienie maszyny w ruch na pełnych obrotach mogłoby skutkować rozsypaniem się całego układu. Entuzjazm jest uzasadniony, ale to właśnie teraz konieczna jest pokora i cierpliwość. StuG IV będzie jeździł o własnych siłach.
Jedno jest pewne: po 64 latach silnik znów pracuje. Udało się zreperować maszynę, która spoczywała na dnie rzeki od zimy 1945 roku aż do lipca 2008 roku. Beztlenowe warunki mulistego dna obeszły się ze StuG-iem łaskawie. Reszta jest zasługą wielu pasjonatów, rekonstruktorów oraz osób i firm wspierających odbudowę jedynego na świecie, zachowanego w tak dobrym stanie egzemplarza wozu bojowego. Ekipa remontowa ma powody do dumy. W Polsce udało się przeprowadzić trudną i kosztowna rekonstrukcję. Konsekwencja oraz zaangażowanie wielu osób przyniosły wspaniały efekt.
Pierwszej próbie uruchomienia silnika towarzyszyli ludzie bezpośrednio zaangażowani w remont. W napięciu obserwowali ,,wybudzanie” stalowego kolosa: Jerzy Kunys, Marian i Marcin Balińscy, Bartosz Lorentowicz, Witold Marcińczyk, Jacek Czypicki, Maciej Hetmann, Marcin Pietrzak, Maciej Boruń i Piotr Stańko. Nie mogło zabraknąć Pana Janusza Rau, dobrego ducha całej operacji i ojca wszystkich rekonstruktorów oraz pułkownika Jarosława Wierzcholskiego, byłego komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych im. Stefana Czarnieckiego (CSWL) w Poznaniu, który stworzył warunki do przeprowadzenia remontu StuG-a. Osobne miejsce należy się kapitanowi Tomaszowi Ogrodniczukowi, kustoszowi Muzeum Broni Pancernej CSWL. To człowiek-orkiestra, mózg całej operacji pod kryptonimem ,,StuG IV”. ,,Pragnę podziękować wszystkim osobom i instytucjom zaangażowanym w rekonstrukcję wozu. Lista jest bardzo długa”, zapewnia kapitan Ogrodniczuk.
Rekonstruktorzy dedykują sukces załodze Wojskowych Zakładów Motoryzacyjnych S.A. w Poznaniu z prezesem zarządu, dyrektorem naczelnym Januszem Potockim, środowisku poznańskiego CSWL z komendantem pułkownikiem Zbigniewem Grzesiczakiem na czele oraz pani wójt Bożenie Dominiak i wszystkim mieszkańcom Grzegorzewa. Bez ich wsparcia rekonstrukcja byłaby niemożliwa.
,,Polska Zbrojna” relacjonuje na bieżąco postępy w przebiegu pracach rekonstrukcyjnych. Historię zatopionego StuG-a opisywaliśmy w numerze 31/2008.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

StuG IV: cierpliwość popłaca

admin — Wed, 03 Jun 2009 11:55:02 +0000

Od dawna nie było wiadomości o postępach w pracach przy remoncie niemieckiego działa samobieżnego Sturmgeschütz IV z czasów II wojny światowej. Sceptycy zaczęli powątpiewać w możliwość końcowego sukcesu renowacji wozu bojowego.
Okazuje się jednak, że pośpiech potrzebny jest przy łapaniu pcheł. Ekipa remontowa drobnymi krokami zbliża się do uruchomienia zabytkowego StuG-a.
Przypomnijmy: unikatowe działo samobieżne przez 63 lata spoczywało na dnie rzeki Rgilewki w Grzegorzewie w okolicach Koła. Po wydobyciu na powierzchnię jedyny na świecie zachowany egzemplarz Sturmgeschütza IV poddany został remontowi kapitalnemu w Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych S.A. w Poznaniu.
Gotowy pojazd czeka jeszcze na zamontowanie silnika poddawanego renowacji w poznańskim zakładzie mechanicznym inżyniera Jerzego Kunysa. Uruchomienie silnika wymaga benedyktyńskiej pracy. Ponieważ jest to jedyny egzemplarz, nie można sobie pozwolić na eksperymenty grożące rozsypaniem się całego urządzenia. Mechanik Jerzy Kunys musi pracować z precyzją chirurga i zegarmistrza. Brak dokumentacji technicznej nie ułatwia sprawy. Trzeba polegać na doświadczeniu oraz intuicji. Serce wozu bojowego ma docelowo służyć do napędzania StuG-a. Rekonstruktorzy postawili sobie ambitny cel doprowadzenia działa samobieżnego do pełnej sprawności. Zanim muzealny pojazd wyjedzie z garażu o własnych siłach, trzeba cierpliwie i skrupulatnie doprowadzić do pełnej sprawności wszystkie mechanizmy.
2 czerwca 2009 roku specjalizujący się w regeneracji gaźników Michał Hetman z Puszczykowa zamontował dwa gaźniki StuG-a na głowicy silnika. Usprawnione elementy zostały wcześniej ,,wyszkiełkowane” i wyposażone w brakujące części oraz śruby. Specjalista dokonał wstępnej regulacji i podłączył czujniki, które umożliwią dokładne ustawienie gaźników. Jerzy Kunys zainstalował ważącą 50 kilogramów prądnicę naprawioną przez rodzinną firmę Huberta i Romana Starostów z Sokolnik pod Poznaniem. Trzeba jeszcze dobrać paski klinowe oraz dopasować przewody paliwowe. Dzięki temu będzie można dokonać rozruchu silnika. Powoli, aby możliwa była kontrola wszystkich procesów zachodzących w maszynie. Silnik popracuje najpierw na jałowym biegu. Dotrze się i odpowie na pytania o nieszczelności lub wycieki. ,,To przełom w prowadzeniu remontu. Powodzenie w pracy zależy od drobiazgów. Najmniejszy detal może pokrzyżować plany. Ale my nie zamierzamy się poddać. Doszliśmy za daleko”, zapewnia kapitan Tomasz Ogrodniczuk, kustosz Muzeum Broni Pancernej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu. To właśnie wojskowe muzeum jest dysponentem historycznego StuG-a. A skoro z pomocą przychodzą panowie Hetman i Starostowie – zwycięstwo jest pewne! Kolejne doniesienia z przebiegu remontu już wkrótce.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

StuG IV: jest armata!

admin — Sat, 28 Feb 2009 08:57:44 +0000

Wydobyte z dna rzeki Rgilewki w Grzegorzewie koło Koła niemieckie działo samobieżne Sturmgeschütz IV odzyskało pierwotny wygląd. 26 lutego 2009 roku na wozie zamontowana została armata.
Prace rekonstrukcyjne prowadzone w poznańskich Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych S.A. przynoszą wymierne efekty. Grupa pasjonatów historii nie poddaje się trudnościom. Brakuje części, dokumentacji technicznej i funduszy. Jest jednak zapał do pracy i niewyczerpane pokłady ambicji. Postępy poczynione w ostatnich dniach zasługują na miano przełomu.
Marian Baliński, Bartosz Lorentowicz i Witold Marcińczyk poświęcają każdą wolną chwilę na odtwarzanie jedynego na świecie zachowanego działa samobieżnego z czasów II wojny światowej. Nie zamierzają się poddać. Najpierw rozłożyli pojazd na czynniki pierwsze. Później czyścili, konserwowali i naprawiali poszczególne mechanizmy. Teraz złożyli tysiące części w całość. Tygodnie wysiłku zaowocowały odbudowaniem bryły StuG-a. Po scaleniu części wieżowej z kadłubem przyszła kolej na zamontowanie armaty. Pół roku pracy rekonstruktorów daje nadzieję, że w kwietniu wóz bojowy będzie wyglądał jak nowy.
-Naszym celem jest uruchomienie działa. Chcielibyśmy, aby wyjechało z hali remontowej o własnych siłach- marzy Marian Baliński. Pan Marian jest bardzo zdeterminowany. Nie dopuszcza możliwości, że mogłoby się nie udać. Swoim entuzjazmem zaraża młodszych kolegów. –Przygotowujemy się do zamontowania gąsienic – relacjonuje Bartosz Lorentowicz. W tym celu malowany jest układ jezdny. Kolejne warstwy farby nanosi Jan Leszyński, pracownik WZM S.A. w Poznaniu. Jego udział w pracach rekonstrukcyjnych jest gwarancją solidności. Pięć lat doświadczenia w malowaniu kadłubów wozów bojowych zaowocuje trwałymi efektami.
Zdaniem Witolda Marcińczyka niedługo przyjdzie czas na zamontowanie w wozie silnika. ,,Serce” StuG-a jest przygotowywane do eksploatacji w podpoznańskiej firmie inżyniera Jerzego Kunysa. –Odremontowany silnik popracuje tydzień ,,na sucho”, dotrze się i wtedy zamontujemy go w pojeździe- zapewnia Witold Marcińczyk.
Wiosna zapowiada sensację muzealną światowej skali. Odrestaurowany Sturmgeschütz IV znajdzie swoje miejsce w Muzeum Broni Pancernej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu. Stosowne miejsce do ekspozycji szykuje kustosz placówki kapitan Tomasz Ogrodniczuk.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

StuG IV: jedna bryła

admin — Tue, 24 Feb 2009 07:46:23 +0000

Pojawiły się odnowione wentylatory, dotarł gaźnik. Z każdym dniem udaje się zrobić więcej. Drobnymi krokami prace przy StuG-u posuwają się naprzód.
Prawdziwa bomba wybuchła 9 lutego. Tego dnia konstruktor silnika zastosowanego w niemieckim wozie Sturmgeschütz IV, pionier motoryzacji Wilhelm Maybach obchodziłby urodziny. Byłby bardzo zaskoczony…
Rekonstruktorom działa samobieżnego udało się zestawić tak zwaną basztę wozu z podwoziem. Dzięki precyzyjnemu spasowaniu wieża znalazła się na kadłubie. Operacja połączenia obydwu części trwała kilkadziesiąt minut. StuG IV stanowi teraz jedną bryłę!
Ostatnie dni przynoszą kolejne sukcesy. –20 lutego zamontowaliśmy peryskopy dowódcy i kierowcy- cieszy się kapitan Tomasz Ogrodniczuk, kustosz Muzeum Broni Pancernej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu. Na burtach pojawiły się też elementy oprzyrządowania, a w wieży liczne śruby mocujące urządzenia.
Prace rekonstrukcyjne trwają nieprzerwanie w poznańskich Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych S.A. Przewidywany na kwiecień termin całkowitego skompletowania działa samobieżnego jest realny. ,,Polska Zbrojna” będzie informować o postępach prowadzonych prac.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

StuG IV: kompletowanie wozu

admin — Wed, 04 Feb 2009 07:10:20 +0000

Rekonstruktorzy działa samobieżnego Sturmgeschütz IV nie zwalniają tempa prac nad usprawnieniem wozu. Kadłub jedynego na świecie zachowanego egzemplarza StuG-a poddawany remontowi w Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych S.A. w Poznaniu, otrzymał długo oczekiwaną skrzynię biegów.
,,Polska Zbrojna” towarzyszy remontowi działa od chwili wydobycia pojazdu z nurtu rzeki Rgilewki w Grzegorzewie koło Koła. Sturmgeschütz IV jest muzealnym fenomenem. Jedyny, kompletny egzemplarz niemieckiego wozu przeciwko któremu walczyli podczas II wojny światowej polscy żołnierze, przechodzi pełną renowację.
W ostatnich dniach stycznia 2009 roku mechanicy zainstalowali wyremontowaną skrzynię biegów. –Blok napędowy pracuje jak nowy- cieszy się Marian Baliński, pasjonat historii i militariów pracujący przy usprawnianiu maszyny. Pojawienie się skrzyni biegów zapowiada intensyfikację prac rekonstrukcyjnych.
Skrzynia biegów działa perfekcyjnie. Jest mechanizmem cechującym się pełną synchronizacją wszystkich przełożeń. Elementy konstrukcji są idealnie dopasowane. -99 procent całego układu stanowią oryginalne części. Każda ma dokładnie określone miejsce w układance. Wszystko musi pasować – zachwala rekonstruktor Bartosz Lorentowicz.
Ekipa remontowa nie zwalnia tempa prac. –Pracujemy codziennie, nie możemy pozwolić sobie na przestoje. Nie chcemy nadużywać cierpliwości kierownictwa WZM S.A.- martwi się Witold Marcińczyk, wojskowy mechanik. StuG IV miał przechodzić wstępne zabiegi renowacyjne w zakładach przez tydzień. Prace trwają już… pół roku! Jednak efekty są znakomite.
Do ,,wuzetmotów” przywieziona została część wieżowa wozu. Jeszcze w styczniu oczekiwała na scalenie z kadłubem pojazdu, stanowiąc fragment ekspozycji poznańskiego Muzeum Broni Pancernej. Teraz przechodzi kolejne zabiegi przygotowujące do montażu na kadłubie. Prawdopodobnie w kwietniu maszyna będzie złożona w całość.
W kolejce do montażu następnych elementów ustawiają się specjaliści kierowani przez inżyniera Jerzego Kunysa, pracujący nad usprawnieniem silnika.
W trakcie rekonstrukcji pasjonaci spotykali się z niespodziankami. Brakuje dokumentacji technicznej. Wiele spraw udaje się naprawić dzięki wiedzy, doświadczeniu i intuicji. Mechaników zaskoczyło to, że do przykręcania śrub w StuG-u używa się klucza numer ,,14”. Ten rozmiar jest dziś rzadko używany. Obecnie, we współczesnych konstrukcjach stosuje się ,,13”. Godne podkreślenia jest używanie przez konstruktorów działa samobieżnego śrub stożkowych. Rozwiązanie stosowane przez twórców pojazdu prawie siedemdziesiąt lat temu, uwzględniało bezpieczeństwo załogi wozu. W przypadku trafienia pocisku w kadłub StuG-a, śruby stożkowe pod wpływem działających sił nie były wybijane. Nie wpadały do wnętrza wozu z śmiertelnym impetem, a jedynie klinowały się w pancerzu. Nie stanowiły zagrożenia dla artylerzystów znajdujących się w pojeździe.
Z postępów w prowadzeniu rekonstrukcji najbardziej zadowolony jest kapitan Tomasz Ogrodniczuk, kustosz Muzeum Broni Pancernej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu. Odrestaurowany wóz znajdzie swoje miejsce w wojskowym muzeum.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

StuG IV: praca pali się w rękach

admin — Mon, 08 Dec 2008 20:24:30 +0000

Na tę wiadomość pasjonaci historii i militariów czekali od dawna. Jeszcze kilka miesięcy temu niemieckie działo samobieżne Sturmgeschütz IV spoczywało pod trzymetrową warstwą mułu na dnie rzeki Rgilewki w Grzegorzewie, w okolicach Koła. Teraz jedyny na świecie kompletny egzemplarz wozu poddawany jest zabiegom renowacyjnym. Intensywne prace remontowe prowadzone są w Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych S.A. w Poznaniu. Unikatowy eksponat stanowi sensację muzealną światowej skali. Znawcy tematu dyskutują o StuG-u na forach internetowych. Pojazd wydobyty przez pasjonatów skupionych wokół kpt. Tomasza Ogrodniczuka z Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych im. Stefana Czarnieckiego ma szansę na pełną rekonstrukcję. Działo samobieżne spoczywało w beztlenowym środowisku zamulonego dna rzeki przez 63 lata. Wóz zachował się w znakomitym stanie. Jednak po wydobyciu na powierzchnię wymaga specjalistycznych zabiegów zabezpieczających przed korozją. Rekonstruktorzy pracują nad przywróceniem pierwotnego wyglądu StuG-a. Zadanie jest niezwykle trudne. –Zdarzają się sytuacje, które nas zaskakują. Nasz egzemplarz jest najwyraźniej wozem hybrydowym. Niemcy wyprodukowali go w schyłkowym okresie II wojny światowej. To ,,składak” zbudowany z podzespołów różnych wersji – mówi kapitan Tomasz Ogrodniczuk. Potrzebna jest dokumentacja techniczna. Nie brakuje jedynie zapału do pracy.
Pasjonaci i technicy remontujący działo samobieżne mają sojuszników, którzy czuwają nad sprawnym przebiegiem remontu. Sprawą StuG-a zainteresował się osobiście Janusz Potocki, prezes zarządu dyrektor generalny Wojskowych Zakładów Motoryzacyjnych S.A. Całość prac koordynuje dyrektor techniczny – główny inżynier zakładów Zbigniew Garczewski. Wojsko Polskie również nie pozostaje obojętne. Komendant Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu płk Zbigniew Grzesiczak wspiera wspólne wysiłki na rzecz rekonstrukcji działa będącego świadectwem naszej historii. Odnowiony StuG IV stanie się jednym z nielicznych zachowanych w muzeach eksponatów broni, przeciwko której przyszło walczyć polskim żołnierzom. Po zakończeniu remontu znajdzie miejsce w ekspozycji Muzeum Broni Pancernej poznańskiego centrum.
Sturmgeschütz IV jest we właściwych rękach. Przechodzi cykl zabiegów, które pozwolą odnowić zabytkowy niszczyciel czołgów. Część wieżowa z przedziałem bojowym została już przygotowana. Obecnie trwają prace nad przywróceniem pierwotnego wyglądu kadłuba oraz usprawnieniem układu jezdnego. Mnóstwo czasu i zaangażowania poświęcają działu samobieżnemu zarówno pasjonaci militariów z Marianem Balińskim i Jackiem Czypickim na czele, jak również pracownicy WZM: Bogusław Wachowiec i Tadeusz Nowak. Nie brakuje żołnierzy. Kustosz Muzeum Broni Pancernej kpt. Tomasz Ogrodniczuk oraz specjalista z zakresu techniki pancernej st. chor. Witold Marcińczyk poświęcają każdą wolną chwilę na pracę przy zabytkowym wozie.
Ambicją pasjonatów było wydobycie działa samobieżnego z dna rzeki. Niezwykle trudną operację udało się zakończyć powodzeniem podczas trzeciej próby w lipcu bieżącego roku. Teraz rekonstruktorzy marzą o pełnym usprawnieniu wozu. Jeśli nie natrafią na niespodziewane przeszkody, to być może w przyszłym roku jedyny na świecie tak dobrze zachowany StuG IV ruszy z warsztatu o własnych siłach. Tymczasem robota dosłownie pali się w rękach.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

Dzień Otwarty CSWL

admin — Wed, 12 Nov 2008 07:35:30 +0000

Zwycięskie zmagania polaków w latach 1918 – 1919 zakończyły okres wiekowych zmagań z zaborcami. Spełniły się pokoleniowe nadzieje i utrwaliła wiara narodu w walce o odzyskanie niepodległości.
W 90. rocznicę odzyskania niepodległości wspominamy tamte czasy, wracamy pamięcią do tych, którym zawdzięczmy wolną Polskę. W wielu miastach organizowane są spotkania, uroczyste apele i imprezy kulturalne. Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu przygotowało dla mieszkańców wielkopolski Dzień Otwarty Koszar. Prawdziwie złota polska jesień zmobilizowała poznaniaków do odwiedzenia Centrum.
W dniu 11. listopada CSWL otworzyło dla zwiedzających Muzeum Broni Pancernej. Licznie przybyłych gości zainteresowały zgromadzone w nim eksponaty wojskowe, i nie tylko. Zachwyt wzbudziło działo STUG IV wydobyte w lipcu br. z rzeki Rgielewki. Dużym zainteresowaniem cieszyła się armata samobieżna 2S7 (PION), jak również opancerzone VOLVO 760 GLE, którym przed laty jeździli prezydenci: Wojciech Jaruzelski, Lech Wałęsa i Aleksander Kwaśniewski.
Licznie przybyłą młodzież zaciekawiły opowieści osób, które służbę wojskową odbywały w koszarach Centrum. Ich wspomnienia były okazją do poznania wojskowej codzienności minionych lat. Dla nowo przybyłych żołnierzy, zwiedzanie muzeum i zgromadzone w nim „ślady historii”, przybliżyły tradycje jednostki w której przyszło im służyć.

Tekst i foto: Jacek Thomas

[slideshow]

StuG IV: reaktywacja

admin — Mon, 28 Jul 2008 09:43:50 +0000

Jeszcze kilkanaście dni temu niemieckie działo samobieżne Sturmgeschütz IV spoczywało pod trzymetrową warstwą mułu na dnie rzeki Rgilewki w Grzegorzewie, w okolicach Koła. Teraz jedyny na świecie kompletny egzemplarz wozu ma szansę stać się unikatowym eksponatem poznańskiego Muzeum Broni Pancernej.
Po 63 latach od zatonięcia w nurcie rzeki, wóz wydobyty przez pasjonatów skupionych wokół kpt. Tomasza Ogrodniczuka z Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych ma szansę na pełną rekonstrukcję. W beztlenowym środowisku zamulonego dna działo zachowało się w znakomitym stanie. Po wydobyciu na powierzchnię wymaga szybkich zabiegów renowacyjnych. Nie można dopuścić do rozwijania się korozji. Rekonstruktorzy pracują już nad przywróceniem pierwotnego wyglądu StuG-a.
W warunkach jednostki wojskowej na poznańskim Golęcinie trudno jest szybko i sprawnie przeprowadzić zabiegi pozwalające usprawnić eksponat. Potrzebny jest specjalistyczny sprzęt.
Grono ludzi życzliwie spoglądających na działania pasjonatów historii powiększyło się o specjalistów z Wojskowych Zakładów Motoryzacyjnych S.A. w Poznaniu. Sprawą StuG-a zainteresował się osobiście prezes zarządu dyrektor generalny Janusz Potocki. W rozmowie z płk Jarosławem Wierzcholskim, komendantem CSWL wyraził chęć podjęcia wspólnych wysiłków na rzecz rekonstrukcji działa będącego świadectwem naszej historii. Odnowiony StuG IV byłby jednym z nielicznych zachowanych w muzeach eksponatów broni, przeciwko której przyszło walczyć polskim żołnierzom.
Inżynierowie z poznańskich Wojskowych Zakładów Motoryzacyjnych nie pozwolili długo czekać na konkretne działania. Działo samobieżne trafiło już do rąk specjalistów. 25 lipca zestaw niskopodwoziowy wożący zwykle czołgi PT-91 ,,Twardy” lub bojowe wozy piechoty, dostarczył do hali remontowej WZM ładunek specjalny. Sturmgeschütz IV jest we właściwych rękach. Przejdzie cykl zabiegów, które pozwolą zrekonstruować zabytkowy niszczyciel czołgów. Nad całością prac czuwa dyrektor techniczny – główny inżynier zakładów Zbigniew Garczewski.
Malkontenci nie wierzyli, że uda się pancerny skarb wydobyć. Teraz wielu sceptyków twierdzi, że swoisty ,,matrix” biurokracji uniemożliwi przywrócenie pierwotnego wyglądu działa samobieżnego. Jednak pasjonaci marzą o pełnym odrestaurowaniu wozu. Wiedzą, że jest to możliwe. Reaktywacja nastąpi…

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

Pancerny skarb wydobyty!

admin — Mon, 14 Jul 2008 11:07:54 +0000

To prawdziwa sensacja historyczna. Po 63 latach jest już na powierzchni. Jedyny na świecie, w pełni kompletny StuG IV został wydobyty z rzeki Rgilewki w Grzegorzewie koło Koła.
Niemieckie działo samobieżne Sturmgeschütz IV spoczywało w rzece od stycznia 1945 roku. Uciekający przed czerwonoarmistami Niemcy nie zdołali sforsować rzeki. StuG IV zatonął pod załamanym lodem w nurcie Rgilewki. Leżał w mule ponad sześćdziesiąt lat. Wcześniejsze akcje wydobycia wraku prowadzone jeszcze w latach pięćdziesiątych nie przyniosły rezultatów. W 2006 roku kolejnej próby dokonała Sekcja Historyczno-Eksploatacyjna Towarzystwa Przyjaciół Sopotu oraz żołnierze Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych z Poznania.
Koordynatorem akcji wydobywczej od początku był kustosz Muzeum Broni Pancernej CSWL w Poznaniu kpt. Tomasz Ogrodniczuk. Na mocy decyzji konserwatora zabytków wrak działa samobieżnego miał trafić do poznańskiego muzeum.
Dwie pierwsze akcje przeprowadzone dwa lata temu zakończyły się połowicznym sukcesem. W 2006 roku udało się szczęśliwie wydobyć górną część działa. Zerwane przed laty śruby mocujące nadbudowę z kadłubem ostatecznie puściły i podniesiono z mulistego dna przedział bojowy z armatą. Wieżę poddano gruntownemu remontowi. Rekonstrukcja przyniosła znakomite efekty. Między innymi dlatego, że spoczywający w beztlenowym środowisku mulistego dna Rgilewki StuG IV nie skorodował.
Trzecie podejście zakończyło się pełnym sukcesem. Kilkudziesięciu ludzi pracowało nieprzerwanie. Po czterech dobach pracy, 12 lipca przed południem kadłub z układem jezdnym wysunął się na brzeg. Nurkowie pracujący w bardzo trudnych warunkach zdołali wypłukać sprężonym powietrzem muł spod wraku. Przy użyciu stalowych lin oraz wozu zabezpieczenia technicznego udało się wyciągnąć StuGa.
Podczas II wojny światowej Niemcy wyprodukowali około 1100 sztuk takich pojazdów. Większość po wojnie trafiła na złom. W Europie zachowały się tylko dwa egzemplarze. Obydwa w Polsce! Pierwszy, mocno uszkodzony jest obecnie w Muzeum Orła Białego w Skarżysku-Kamiennej. Drugi, spod Grzegorzewa jest w znacznie lepszym stanie. Po rekonstrukcji i połączeniu wszystkich części będzie prawdziwym unikatem. –Możemy mówić o sensacji muzealnej. Najprawdopodobniej nasz StuG jest pojazdem hybrydowym, zbudowanym na podwoziu innego wozu – relacjonuje kapitan Ogrodniczuk.
Udało się. Praca kilkudziesięciu osób reprezentujących różne środowiska, służby i firmy nie poszła na marne. Lista ludzi, którym należą się wyrazy podziękowania jest baaaaaardzo długa. Wspaniale zachowali się mieszkańcy Grzegorzewa, którzy wysiłek eksploratorów nagrodzili brawami. Pancerny skarb znajdzie się w poznańskim Muzeum Broni Pancernej. Będzie to prawdopodobne jedyny w polskich muzeach egzemplarz wozu należącego do wojsk, z którymi dane było walczyć polskim żołnierzom.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

Muzeum kontratakuje

admin — Fri, 23 May 2008 11:30:13 +0000

Kustosz Muzeum Broni Pancernej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu kpt. Tomasz Ogrodniczuk nie spoczywa na laurach. Zdobywa nowe – stare egzemplarze sprzętu. Na placu przed muzealnym hangarem pojawiły się kolejne eksponaty.Tym razem ustawiono okazy artyleryjskie. Największą w Wielkopolsce lufą jest 203 mm armata samobieżna 2S7 ,,Pion”. Wprowadzona do uzbrojenia w 1986 roku w liczbie ośmiu sztuk stanowiła największe działo artyleryjskie Wojska Polskiego. Służyła między innymi do niszczenia stanowisk dowodzenia, środków ogniowych, ,,siły żywej” i sprzętu w rejonach ześrodkowania wojsk oraz burzenia trwałych umocnień polowych. Do strzelania stosowano naboje rozdzielnego ładowania, z pociskiem odłamkowo-burzącym o masie 110 kg. Podobno można było stosować również ładunki nuklearne.
Armata jest działem typu odkrytego. Zbudowana jest na podwoziu gąsienicowym. Została wyposażona w zmechanizowany układ zasilania w amunicję, umożliwiający automatyczne załadowanie naboju do komory nabojowej przy wszystkich kątach podniesienia lufy. W tylnej części działa znajduje się lemiesz, który po opuszczeniu na ziemię zapewnia stateczność armaty podczas prowadzenia ognia. Większość operacji związanych z przygotowaniem armaty do oddania strzału wykonuje się wykorzystując mechanizmy elektryczne i hydrauliczne. W środkowej części kadłuba znajduje się przedział transportowy dla obsługi działa, w którym można było umieścić wyposażenie i uzbrojenie dodatkowe (m. in. przenośny zestaw przeciwlotniczy ,,Strzała-2M” i ręczny granatnik RPG-7).
Masa armaty wynosi 46 ton. Maksymalna donośność pocisku – 37,5 km. Szybkostrzelność – do 2 strzałów na minutę. Obsługa – 7 żołnierzy.
Z kolei 122 mm haubica samobieżna 2S1 ,,Goździk” została wprowadzona do uzbrojenia Wojska Polskiego w latach siedemdziesiątych i jest używana do dziś. Jest przeznaczona do niszczenia środków ogniowych, stanowisk dowodzenia, umocnień polowych głównie ogniem pośrednim, ale także do zwalczania celów opancerzonych ogniem na wprost.
W latach 1984 – 1994 była produkowana przez Hutę Stalowa Wola. Haubica 2S1 to działo typu zakrytego, przystosowane do wystrzeliwania pocisków odłamkowo-burzących (o masie 21,76 kg), kumulacyjnych (18,2 kg), oświetlających i dymnych, a także pływania i przewozu 40 sztuk amunicji artyleryjskiej.
Masa działa wynosi 15,7 ton, maksymalna prędkość jazdy – 60 km/h. Maksymalna donośność – 15,2 km. Szybkostrzelność praktyczna – do 6 strzałów na minutę. Załogę stanowią 4 żołnierze.
Dzięki pomocy żołnierzy 12 Brygady Zmechanizowanej do poznańskiego muzeum powróciła część wieżowa Stuga IV. Elementy wozu przechodziły w Szczecinie wstępne zabiegi remontowe i konserwacyjne. 21 maja HIAB 800 na podwoziu Jelcza prowadzony przez st. szer. Krystiana Trzosa przywiózł niemieckie działo z czasów II wojny światowej do Poznania.
Muzeum Broni Pancernej stale się rozwija. Podczas dnia otwartego 31 maja będzie można zwiedzić jego ekspozycję w godz. 11.00 – 16.00.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]