Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych - Poznań » Historia

StuG IV: brrrrruuummmm!

admin — Mon, 08 Jun 2009 11:56:48 +0000

Na tę chwilę czekali rekonstruktorzy oraz wszyscy pasjonaci militariów z Polski i świata śledzący historię niemieckiego działa samobieżnego z czasów II wojny światowej. Silnik Sturmgeschütza IV wydał pierwsze odgłosy pracy!
Zdarzyło się 5 czerwca 2009 roku. O godzinie 17.17 serce wozu zaczęło miarowo wystukiwać rytm. Inżynier Jerzy Kunys dał sygnał do podania iskry z przygotowanego wcześniej akumulatora i kontrolowana reanimacja obudziła stalowego kolosa. Maybach pracuje.
Silnik potrzebuje regulacji, musi się ,,ułożyć”. Wymaga dotarcia. Nie można dać się ponieść emocjom. Nieustannie pojawiają się sytuacje, w których konieczna jest spokojna analiza i praca polegająca na precyzyjnym ustawieniu mechanizmów. Na obecnym etapie silnik pracuje w krótkich sekwencjach. Trzeba posłuchać odgłosów jego działania i stopniowo nadawać właściwe tempo. Olej musi przesmarować każdy zakamarek silnika i wniknąć do wszystkich szczelin. Wprawienie maszyny w ruch na pełnych obrotach mogłoby skutkować rozsypaniem się całego układu. Entuzjazm jest uzasadniony, ale to właśnie teraz konieczna jest pokora i cierpliwość. StuG IV będzie jeździł o własnych siłach.
Jedno jest pewne: po 64 latach silnik znów pracuje. Udało się zreperować maszynę, która spoczywała na dnie rzeki od zimy 1945 roku aż do lipca 2008 roku. Beztlenowe warunki mulistego dna obeszły się ze StuG-iem łaskawie. Reszta jest zasługą wielu pasjonatów, rekonstruktorów oraz osób i firm wspierających odbudowę jedynego na świecie, zachowanego w tak dobrym stanie egzemplarza wozu bojowego. Ekipa remontowa ma powody do dumy. W Polsce udało się przeprowadzić trudną i kosztowna rekonstrukcję. Konsekwencja oraz zaangażowanie wielu osób przyniosły wspaniały efekt.
Pierwszej próbie uruchomienia silnika towarzyszyli ludzie bezpośrednio zaangażowani w remont. W napięciu obserwowali ,,wybudzanie” stalowego kolosa: Jerzy Kunys, Marian i Marcin Balińscy, Bartosz Lorentowicz, Witold Marcińczyk, Jacek Czypicki, Maciej Hetmann, Marcin Pietrzak, Maciej Boruń i Piotr Stańko. Nie mogło zabraknąć Pana Janusza Rau, dobrego ducha całej operacji i ojca wszystkich rekonstruktorów oraz pułkownika Jarosława Wierzcholskiego, byłego komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych im. Stefana Czarnieckiego (CSWL) w Poznaniu, który stworzył warunki do przeprowadzenia remontu StuG-a. Osobne miejsce należy się kapitanowi Tomaszowi Ogrodniczukowi, kustoszowi Muzeum Broni Pancernej CSWL. To człowiek-orkiestra, mózg całej operacji pod kryptonimem ,,StuG IV”. ,,Pragnę podziękować wszystkim osobom i instytucjom zaangażowanym w rekonstrukcję wozu. Lista jest bardzo długa”, zapewnia kapitan Ogrodniczuk.
Rekonstruktorzy dedykują sukces załodze Wojskowych Zakładów Motoryzacyjnych S.A. w Poznaniu z prezesem zarządu, dyrektorem naczelnym Januszem Potockim, środowisku poznańskiego CSWL z komendantem pułkownikiem Zbigniewem Grzesiczakiem na czele oraz pani wójt Bożenie Dominiak i wszystkim mieszkańcom Grzegorzewa. Bez ich wsparcia rekonstrukcja byłaby niemożliwa.
,,Polska Zbrojna” relacjonuje na bieżąco postępy w przebiegu pracach rekonstrukcyjnych. Historię zatopionego StuG-a opisywaliśmy w numerze 31/2008.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

StuG IV: jest armata!

admin — Sat, 28 Feb 2009 08:57:44 +0000

Wydobyte z dna rzeki Rgilewki w Grzegorzewie koło Koła niemieckie działo samobieżne Sturmgeschütz IV odzyskało pierwotny wygląd. 26 lutego 2009 roku na wozie zamontowana została armata.
Prace rekonstrukcyjne prowadzone w poznańskich Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych S.A. przynoszą wymierne efekty. Grupa pasjonatów historii nie poddaje się trudnościom. Brakuje części, dokumentacji technicznej i funduszy. Jest jednak zapał do pracy i niewyczerpane pokłady ambicji. Postępy poczynione w ostatnich dniach zasługują na miano przełomu.
Marian Baliński, Bartosz Lorentowicz i Witold Marcińczyk poświęcają każdą wolną chwilę na odtwarzanie jedynego na świecie zachowanego działa samobieżnego z czasów II wojny światowej. Nie zamierzają się poddać. Najpierw rozłożyli pojazd na czynniki pierwsze. Później czyścili, konserwowali i naprawiali poszczególne mechanizmy. Teraz złożyli tysiące części w całość. Tygodnie wysiłku zaowocowały odbudowaniem bryły StuG-a. Po scaleniu części wieżowej z kadłubem przyszła kolej na zamontowanie armaty. Pół roku pracy rekonstruktorów daje nadzieję, że w kwietniu wóz bojowy będzie wyglądał jak nowy.
-Naszym celem jest uruchomienie działa. Chcielibyśmy, aby wyjechało z hali remontowej o własnych siłach- marzy Marian Baliński. Pan Marian jest bardzo zdeterminowany. Nie dopuszcza możliwości, że mogłoby się nie udać. Swoim entuzjazmem zaraża młodszych kolegów. –Przygotowujemy się do zamontowania gąsienic – relacjonuje Bartosz Lorentowicz. W tym celu malowany jest układ jezdny. Kolejne warstwy farby nanosi Jan Leszyński, pracownik WZM S.A. w Poznaniu. Jego udział w pracach rekonstrukcyjnych jest gwarancją solidności. Pięć lat doświadczenia w malowaniu kadłubów wozów bojowych zaowocuje trwałymi efektami.
Zdaniem Witolda Marcińczyka niedługo przyjdzie czas na zamontowanie w wozie silnika. ,,Serce” StuG-a jest przygotowywane do eksploatacji w podpoznańskiej firmie inżyniera Jerzego Kunysa. –Odremontowany silnik popracuje tydzień ,,na sucho”, dotrze się i wtedy zamontujemy go w pojeździe- zapewnia Witold Marcińczyk.
Wiosna zapowiada sensację muzealną światowej skali. Odrestaurowany Sturmgeschütz IV znajdzie swoje miejsce w Muzeum Broni Pancernej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu. Stosowne miejsce do ekspozycji szykuje kustosz placówki kapitan Tomasz Ogrodniczuk.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

StuG IV: jedna bryła

admin — Tue, 24 Feb 2009 07:46:23 +0000

Pojawiły się odnowione wentylatory, dotarł gaźnik. Z każdym dniem udaje się zrobić więcej. Drobnymi krokami prace przy StuG-u posuwają się naprzód.
Prawdziwa bomba wybuchła 9 lutego. Tego dnia konstruktor silnika zastosowanego w niemieckim wozie Sturmgeschütz IV, pionier motoryzacji Wilhelm Maybach obchodziłby urodziny. Byłby bardzo zaskoczony…
Rekonstruktorom działa samobieżnego udało się zestawić tak zwaną basztę wozu z podwoziem. Dzięki precyzyjnemu spasowaniu wieża znalazła się na kadłubie. Operacja połączenia obydwu części trwała kilkadziesiąt minut. StuG IV stanowi teraz jedną bryłę!
Ostatnie dni przynoszą kolejne sukcesy. –20 lutego zamontowaliśmy peryskopy dowódcy i kierowcy- cieszy się kapitan Tomasz Ogrodniczuk, kustosz Muzeum Broni Pancernej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu. Na burtach pojawiły się też elementy oprzyrządowania, a w wieży liczne śruby mocujące urządzenia.
Prace rekonstrukcyjne trwają nieprzerwanie w poznańskich Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych S.A. Przewidywany na kwiecień termin całkowitego skompletowania działa samobieżnego jest realny. ,,Polska Zbrojna” będzie informować o postępach prowadzonych prac.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

Powstańcza przysięga

admin — Wed, 28 Jan 2009 07:03:59 +0000

Tak jak przed laty, w miejscu, w którym rozpoczęło się powstanie żołnierze armii wielkopolskiej złożyli wraz ze swoim dowódcą generałem Józefem Dowborem-Muśnickim uroczyste ślubowanie. Inscenizacją wydarzeń z 26 stycznia 1919 roku uczczono pamięć o wydarzeniach sprzed 90 lat.
W role przysięgających powstańców wielkopolskich wcielili się zaprzyjaźnieni z Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych im. Stefana Czarnieckiego kawalerzyści Oddziału Reprezentacyjnego Ułanów Miasta Poznania oraz miłośnicy historii i militariów ze stowarzyszenia Grupa Rekonstrukcji Historycznej 3 Bastion Grolman. Uroczystości obserwowali uczniowie poznańskich szkół oraz mieszkańcy miasta.
Od chwili przysięgi powstańcy z samozwańczych pododdziałów stali się żołnierzami wojsk wielkopolskich. Ujednolicone umundurowanie i dyscyplina żołnierskiego regulaminu zmieniły spontaniczny zryw powstańczy w działania regularnych wojsk.
Wkrótce armia wielkopolska rozrosła się do stu tysięcy żołnierzy. Stała się częścią odradzającego się Wojska Polskiego. Wielkopolanie z ,,żelaznych pułków poznańskich” udowodnili swoją wartość podczas wojny polsko-bolszewickiej i zmagań o utrzymanie wywalczonej niepodległości.
Rekonstrukcji faktów z 26 stycznia 1919 roku towarzyszy plenerowa wystawa wielkoformatowych fotografii autorstwa Kazimierza Gregera. Można ją oglądać na poznańskim placu Wolności.
Inscenizacja przysięgi wojsk wielkopolskich oraz wystawa zdjęć wpisują się w kalendarz obchodów 90. rocznicy wybuchu powstania wielkopolskiego.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

„Kadr historii”

admin — Tue, 20 Jan 2009 10:58:19 +0000

W dniu 19 stycznia 2009 r. w Zbąszyniu odbyły się uroczystości związane z 90 rocznicą wybuchu Powstania Wielkopolskiego. W wydarzeniach udział wzięły władze województwa wielkopolskiego, lubuskiego i kujawsko-pomorskiego. Objęta honorowym patronatem Marszałka Województwa Wielkopolskiego gala była uwieńczeniem Roku Powstania Wielkopolskiego.
Wśród mieszkańców Zbąszynia i okolic, zgromadzonych na Rynku, ustawiono naturalnej wielkości reprodukcje fotografii powstańców wielkopolskich. Stworzony w ten sposób poruszający obraz nawiązywał do dawnych, znaczących momentów historii. Przywoływał w pamięci sceny, gdy Zbąszyń został wyzwolony i ogłoszony polskim miastem. Tak jak wtedy, tak i teraz uroczystościom towarzyszyły podniosłe chwile. Wzniosłości spotkaniu dodawał fakt uczestnictwa w wydarzeniu Kompanii Honorowej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych z Poznania. Ku czci pamięci poległych powstańców kpt. Piotr Sroka odczytał apel poległych.
Współczesność po raz kolejny „zwróciła” się do historii. Fakty z 1920 roku nie przeszły bez echa w świadomości Polaków.

Tekst: Jacek Thomas
Foto: Roman Rzepa

[slideshow]

Poznań: obchody 90. rocznicy Powstania Wielkopolskiego

admin — Sat, 03 Jan 2009 17:40:45 +0000

Wielkopolanie uczcili rocznicę powstańczego zrywu 1918 roku. Jak co roku, nazajutrz po świętach Bożego Narodzenia w miastach i wsiach całego regionu pojawiły się biało-czerwone flagi oraz liczne symbole narodowe. 27 grudnia na poznańskim placu Wolności zgromadziły się tysiące mieszkańców, aby oddać hołd bohaterom zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego. W obchodach 90. rocznicy powstania uczestniczyli przedstawiciele najwyższych władz państwowych.

Powstanie Wielkopolskie jest przykładem zrywu niepodległościowego Polaków, który zakończył się pełnym sukcesem. Wydarzenia przełomu 1918 i 1919 roku pozwoliły wybić się na niepodległość po 123 latach zaborów. Wielkopolska ponownie stała się częścią wolnej Polski, a czyn zbrojny zakończył ,,najdłuższą wojnę nowoczesnej Europy”.
Tegoroczne obchody rocznicowe miały szczególny charakter i nabrały wymiaru ogólnopolskiego. W centralnych uroczystościach zorganizowanych w Poznaniu z okazji 90. rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego uczestniczyli Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński i Prezes Rady Ministrów Donald Tusk.
Oficjalną część ceremonii rozpoczęło złożenie kwiatów na mogile generała Stanisława Taczaka, pierwszego dowódcy wojsk powstańczych.
Pod Pomnikiem Powstańców Wielkopolskich odbyły się główne uroczystości z udziałem najwyższych władz państwowych, administracyjnych i samorządowych województwa wielkopolskiego oraz parlamentarzystów. Obecni byli kombatanci i weterani, przedstawiciele organizacji społecznych, licznie zgromadzona młodzież oraz mieszkańcy Poznania. Nie zabrakło służb mundurowych. Asystę honorową zapewniły pododdziały reprezentacyjne Wojska Polskiego. Do zebranych Wielkopolan zwrócili się honorowi goście obchodów rocznicowych. -Walczyliśmy jak mało kto i pracowaliśmy. I to razem dało sukces. Pamiętamy o powstaniu, podobnie jak pamiętamy, że przed tysiącem lat w Poznaniu i Gnieźnie powstawało polskie państwo. Chciałbym Wam, mieszkańcom Wielkopolski podziękować za jedno i za drugie. Nie możemy dziś zapomnieć o wielkopolskim zwycięstwie i tradycji połączonej z wielkopolskim typem nowoczesności. Chwała Bohaterom! – mówił podczas ceremonii rocznicowej prezydent Lech Kaczyński. –To właśnie tu, w Wielkopolsce do powstania przygotowywały się całe pokolenia. Tu Polacy pokazali, że potrafią nie tylko się bić, ale organizować i budować, mimo iż po drugiej stronie stali Niemcy – przysłowiowo dobrzy gospodarze. Zanim powstańcy zaczęli strzelać, wygrywali tu księża, bankowcy, nauczyciele, organizatorzy życia społecznego. Dzięki Wielkopolsce możemy czcić narodowe święto z uśmiechem na twarzy – powiedział premier Donald Tusk.
Uroczystości zamknęły się złożeniem kwiatów pod tablicami pamiątkowymi ku czci: Franciszka Ratajczaka, jednego z pierwszych poległych powstańców; Dowódców Powstania Wielkopolskiego; Ignacego Jana Paderewskiego oraz pod Pomnikiem 15. Pułku Ułanów Wielkopolskich. Część oficjalna obchodów rocznicowych zakończyła się Mszą Świętą w intencji Powstańców Wielkopolskich odprawioną w poznańskim Kościele Farnym.

Kulminacyjnym punktem uroczystości rocznicowych było multimedialne widowisko historyczne ,,27grudnia.pl” na poznańskim placu Wolności. Była to artystyczna wizja wydarzeń, które rozegrały się dziewięćdziesiąt lat temu. Widowisko wyreżyserował Filip Bajon, twórca wywodzący się z Poznania. Spektakl stanowił połączenie rekonstrukcji historycznej z odniesieniami kulturowymi. Przedstawienie z udziałem kilkuset aktorów i statystów odbyło się w miejscu, które nierozerwalnie łączy się z pierwszymi godzinami zrywu powstańczego, pod hotelem Bazar. Bezpośrednią transmisję przeprowadziła Telewizja Polska, a kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców Poznania na żywo uczestniczyło w wydarzeniach rozgrywających się na placu Wolności.
W przedstawieniu wzięli udział znani artyści. W roli Ignacego Jana Paderewskiego wystąpił Andrzej Seweryn. Daniel Olbrychski recytował teksty Witolda Gombrowicza i Cypriana Kamila Norwida. Dziennikarzem – narratorem wydarzeń był Piotr Gąsowski. Wystąpili liczni artyści scen poznańskich. Pojawili się tancerze Polskiego Teatru Tańca kierowani przez Ewę Wycichowską, autorkę choreografii. Nie zabrakło kaskaderów oraz grup rekonstrukcji historycznej z Wielkopolski oraz Warszawy i Trójmiasta. Muzykę skomponował Krzesimir Dębski. Oprawę muzyczną zapewniła Orkiestra Reprezentacyjna Sił Powietrznych prowadzona brawurowo przez swojego kierownika majora Pawła Joksa i Krzesimira Dębskiego. Muzyków wspierały poznańskie chóry oraz koźlarze ze Zbąszynia.
Autorzy spektaklu starali się upamiętnić ofiary powstania. Pojawiły się elementy scenografii nawiązujące do historii i wydarzeń grudnia 1918 roku. Najważniejszymi symbolami, które zdominowały scenerię spektaklu były gigantyczny, ważący kilka ton fortepian oraz tzw. pikielhauba, charakterystyczny pruski hełm przypominający czas niemieckiej dominacji.
Obok oficjalnych uroczystości rocznicy powstania, w poznańskim Muzeum Narodowym otwarta została wystawa ,,Zrodzone w powstaniu…” poświęcona wielkopolskiemu czynowi zbrojnemu.
Obchody 90. rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego odbywały się z inicjatywy Marszałka Województwa Wielkopolskiego Marka Woźniaka. Patronatem honorowym objęli uroczystości Prezydent RP Lech Kaczyński, Prymas Polski Ks. Kard. Józef Glemp, Marszałek Sejmu RP Bronisław Komorowski, Marszałek Senatu RP Bogdan Borusewicz oraz Prezes Rady Ministrów Donald Tusk.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

Śladami Czarnieckiego

admin — Wed, 17 Dec 2008 11:46:58 +0000

Na bałtyckiej duńskiej wyspie Als odbyły się uroczystości upamiętniające 350-lecie walk polskich rycerzy dowodzonych przez Hetmana Polnego Koronnego Stefana Czarnieckiego ze szwedzkimi wojskami króla Karola X Gustawa. Z tej okazji delegacja poznańskiego Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych noszącego imię bohatera historii, której przewodniczył pułkownik Zbigniew Grzesiczak, zaproszona została do Królestwa Danii.
Wydarzenia z XVII wieku znalazły odzwierciedlenie w słowach Pieśni Legionów Polskich, będących pierwowzorem Hymnu Polskiego. Inauguracją upamiętniającą ten fakt historyczny było przybycie 31 maja 2008r. „motocyklistów Europy”, które zbiegło się ze świętem stolicy wielkopolski pod hasłem „Jak Czarniecki do Poznania”. Głównym inicjatorem obchodów był ksiądz Jan Zalewski, duszpasterz duńskiej Polonii. Na tle tych zdarzeń uczestnicy rajdu, szlakiem wytyczonym przez Stefana Czarnieckiego, wiodącym z Danii, poprzez Niemcy dotarli do Poznania i zatrzymali się w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych.
Ostatnim wydarzeniem rocznicowych obchodów, jednocześnie zamykającym uroczystości była gala zorganizowana w duńskim miasteczku Sonderborg. Spotkanie odbyło się w dniach 13–14.12.2008r. Gospodarzem ceremonii był burmistrz miasta. W trakcie spotkania obecni byli także: ambasador Polski w Danii, który odczytał list od Prezydenta Rzeczypospolitej Polski, przedstawiciele organizacji polonijnych i duchowieństwa. Uczestnicząc w przygotowanym programie obchodów, delegacja CSWL z Poznania wysłuchała koncertu Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego. Muzyczne inspiracje odbyły się w Sali Koncertowej Alsion w Sonderborgu. Przedstawiciele Centrum wzięli również udział w nabożeństwie ekumenicznym w królewskiej kaplicy na zamku Sonderborg. Liturgia odbyła się w języku duńskim i miała charakter luterański. Interesującym przeżyciem było seminarium poświęcone wydarzeniom sprzed stuleci. W trakcie dyskusji wiele uwagi poświęcono też współczesnemu dialogowi kulturowemu. Miejscem debaty były sale zamku w których wyeksponowano przedmioty związane z postacią Stefana Czarnieckiego. Prezentację zbioru pamiątek z tego okresu przygotowali oficerowie poznańskiego CSWL: kpt. T. Ogrodniczuk i kpt. L. Zieliński
Obchody rocznicowe zakończyły się ceremonią odsłonięcia tablicy pamiątkowej, pod którą Komendant Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu płk Zbigniew Grzesiczak złożył wiązankę kwiatów. Płytę umieszczono w miejscu, gdzie 14.12.1658r. Hetman Polny Koronny Stefan Czarniecki rozpoczął przeprawę na wyspę Als w celu zdobycia miasta Sonderborg i wyzwolenia ludności duńskiej spod szwedzkiej niewoli.

Tekst i foto: Jacek Thomas

[slideshow]

StuG IV: praca pali się w rękach

admin — Mon, 08 Dec 2008 20:24:30 +0000

Na tę wiadomość pasjonaci historii i militariów czekali od dawna. Jeszcze kilka miesięcy temu niemieckie działo samobieżne Sturmgeschütz IV spoczywało pod trzymetrową warstwą mułu na dnie rzeki Rgilewki w Grzegorzewie, w okolicach Koła. Teraz jedyny na świecie kompletny egzemplarz wozu poddawany jest zabiegom renowacyjnym. Intensywne prace remontowe prowadzone są w Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych S.A. w Poznaniu. Unikatowy eksponat stanowi sensację muzealną światowej skali. Znawcy tematu dyskutują o StuG-u na forach internetowych. Pojazd wydobyty przez pasjonatów skupionych wokół kpt. Tomasza Ogrodniczuka z Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych im. Stefana Czarnieckiego ma szansę na pełną rekonstrukcję. Działo samobieżne spoczywało w beztlenowym środowisku zamulonego dna rzeki przez 63 lata. Wóz zachował się w znakomitym stanie. Jednak po wydobyciu na powierzchnię wymaga specjalistycznych zabiegów zabezpieczających przed korozją. Rekonstruktorzy pracują nad przywróceniem pierwotnego wyglądu StuG-a. Zadanie jest niezwykle trudne. –Zdarzają się sytuacje, które nas zaskakują. Nasz egzemplarz jest najwyraźniej wozem hybrydowym. Niemcy wyprodukowali go w schyłkowym okresie II wojny światowej. To ,,składak” zbudowany z podzespołów różnych wersji – mówi kapitan Tomasz Ogrodniczuk. Potrzebna jest dokumentacja techniczna. Nie brakuje jedynie zapału do pracy.
Pasjonaci i technicy remontujący działo samobieżne mają sojuszników, którzy czuwają nad sprawnym przebiegiem remontu. Sprawą StuG-a zainteresował się osobiście Janusz Potocki, prezes zarządu dyrektor generalny Wojskowych Zakładów Motoryzacyjnych S.A. Całość prac koordynuje dyrektor techniczny – główny inżynier zakładów Zbigniew Garczewski. Wojsko Polskie również nie pozostaje obojętne. Komendant Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu płk Zbigniew Grzesiczak wspiera wspólne wysiłki na rzecz rekonstrukcji działa będącego świadectwem naszej historii. Odnowiony StuG IV stanie się jednym z nielicznych zachowanych w muzeach eksponatów broni, przeciwko której przyszło walczyć polskim żołnierzom. Po zakończeniu remontu znajdzie miejsce w ekspozycji Muzeum Broni Pancernej poznańskiego centrum.
Sturmgeschütz IV jest we właściwych rękach. Przechodzi cykl zabiegów, które pozwolą odnowić zabytkowy niszczyciel czołgów. Część wieżowa z przedziałem bojowym została już przygotowana. Obecnie trwają prace nad przywróceniem pierwotnego wyglądu kadłuba oraz usprawnieniem układu jezdnego. Mnóstwo czasu i zaangażowania poświęcają działu samobieżnemu zarówno pasjonaci militariów z Marianem Balińskim i Jackiem Czypickim na czele, jak również pracownicy WZM: Bogusław Wachowiec i Tadeusz Nowak. Nie brakuje żołnierzy. Kustosz Muzeum Broni Pancernej kpt. Tomasz Ogrodniczuk oraz specjalista z zakresu techniki pancernej st. chor. Witold Marcińczyk poświęcają każdą wolną chwilę na pracę przy zabytkowym wozie.
Ambicją pasjonatów było wydobycie działa samobieżnego z dna rzeki. Niezwykle trudną operację udało się zakończyć powodzeniem podczas trzeciej próby w lipcu bieżącego roku. Teraz rekonstruktorzy marzą o pełnym usprawnieniu wozu. Jeśli nie natrafią na niespodziewane przeszkody, to być może w przyszłym roku jedyny na świecie tak dobrze zachowany StuG IV ruszy z warsztatu o własnych siłach. Tymczasem robota dosłownie pali się w rękach.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

Prochy bohatera spoczęły w Ojczyźnie

admin — Tue, 25 Nov 2008 07:47:36 +0000

Szczątki podpułkownika Maksymiliana Ciężkiego spoczęły na cmentarzu w Szamotułach, rodzinnej miejscowości polskiego kryptologa, który w czasie II wojny światowej przyczynił się do złamania kodu niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Urna z prochami powstańca wielkopolskiego i szefa pracowni szyfrów Wojska Polskiego została uroczyście pochowana 23 listopada w Krypcie Powstańców Wielkopolskich.
Uroczystości pogrzebowe z asystą wojskową odbyły się w przeddzień 110 rocznicy urodzin pułkownika. Prochy oficera przybyły z Par w Wielkiej Brytanii. Spoczywały tam od chwili śmierci 9 listopada 1951 roku. W ceremonii wzięli udział przedstawiciele rodziny pułkownika z synową Barbarą Ciężką. Obecni byli reprezentanci władz państwowych i samorządowych, duchowieństwa, wojska, organizacji kombatanckich, społecznych, harcerzy oraz młodzieży szkolnej. Przybyli mieszkańcy Szamotuł. Nie zabrakło doktora Marka Grajka, kryptologa i historyka, autora książki ,,Enigma. Bliżej prawdy”. Jego publikacja powstawała siedem lat. Przyczyniła się do upowszechnienia prawdy o udziale polskich kryptologów w rozszyfrowaniu tajemnicy Enigmy. Kompanię honorową wystawiła Wielkopolska Szkoła Podoficerska Wojsk Lądowych im. gen. bryg. Franciszka Seweryna Włada z Poznania. Oprawę muzyczną uroczystości zapewniła Orkiestra Reprezentacyjna Sił Powietrznych.
Ppłk Maksymilian Ciężki jest przykładem bohatera niemal zupełnie w Polsce zapomnianego. Współcześni mu żołnierze i współpracownicy uważali go za oficera wybitnego. Jego praca stanowiła jedną z największych tajemnic II Rzeczypospolitej. Po wojnie, na obczyźnie umierał w całkowitym osamotnieniu i ubóstwie. Nie wiedział, że dwaj spośród trzech jego synów zginęli podczas wojny.
Podczas I wojny światowej Maksymilian Ciężki został wcielony do armii niemieckiej. Szybko jednak został powstańcem wielkopolskim. Jako specjalista od radiotelegrafii organizował służby łączności w armii wielkopolskiej. W czasie wojny polsko-bolszewickiej odpowiadał za łączność wojsk polskich walczących na wschodzie. W niepodległej Polsce ppłk Maksymilian Ciężki rozwijał swój talent i umiejętności. Jako szef Biura Szyfrów Wojska Polskiego zorganizował sieć nasłuchu niemieckich stacji radiowych. Przyczynił się do zorganizowania na Uniwersytecie Poznańskim kursu kryptologicznego dla studentów matematyki. Było to nowatorskie rozwiązanie, ponieważ wcześniej kryptologia wykorzystywała zdobycze lingwistyki. Spośród słuchaczy kursu wyłonili się trzej kryptolodzy, którzy w Centrali Biura Szyfrów w Warszawie złamali kod Enigmy. Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski wnieśli ogromny wkład w sukces aliantów w walce z hitlerowskimi Niemcami.
Pułkownik Ciężki odpowiadał w 1939 roku za zatarcie śladów rozszyfrowania przez polskich kryptologów tajemnicy Enigmy. Dostał się do niemieckiej niewoli. Nie uległ represjom i zdołał utrzymać w tajemnicy wiedzę, która miała ogromne znaczenie dla przebiegu działań wojennych. Wyzwolony przez wojska amerykańskie nie mógł powrócić do Ojczyzny. Komunistyczne służby bezpieczeństwa w kraju poszukiwały pracowników przedwojennego Biura Szyfrów Wojska Polskiego. Pułkownik Ciężki zamieszkał na stałe na angielskiej prowincji. Nie przyjął proponowanego mu brytyjskiego obywatelstwa.
Inicjatorem uroczystości pogrzebowych był Komitet Honorowy sprowadzenia prochów podpułkownika. Maksymiliana Ciężkiego do Ojczyzny. Przewodniczącym komitetu został Marek Woźniak, Marszałek Województwa Wielkopolskiego. Zaproszenie do Komitetu przyjęli m.in. prof. Władysław Bartoszewski – Przewodniczący Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, prof. Marek Ziółkowski, Wicemarszałek Senatu RP, ks. abp Stanisław Gądecki – Metropolita Poznański, Piotr Florek – Wojewoda Wielkopolski, Barbara Tuge-Erecińska – Ambasador RP w Wielkiej Brytanii oraz Barbara Ciężka – synowa Maksymiliana Ciężkiego. Prace Komitetu objął Patronatem Honorowym Radosław Sikorski – Minister Spraw Zagranicznych.
W Szamotułach jeden z miejskich skwerów otrzymał imię słynnego polskiego kryptologa. 23 listopada na skwerze odsłonięto również pomnik podpułkownika Maksymiliana Ciężkiego. Ceremonii towarzyszyły pokazy rekonstrukcji historycznej w wykonaniu Stowarzyszenia Grupa Rekonstrukcji Historycznej 3 Bastion Grolman z Poznania odtwarzającego epizody z Powstania Wielkopolskiego oraz Wronieckiego Stowarzyszenia Historycznego ,,Historica” zajmującego się odtwarzaniem wojska II Rzeczypospolitej.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]

Studenci historycy wojskowości

admin — Tue, 25 Nov 2008 07:44:40 +0000

Studenci historii pasjonujący się wojskowością i militariami spotkali się podczas VI Ogólnopolskiej Konferencji Studentów Historyków Wojskowości. Prawie 120 pasjonatów historii, wojska i militariów przybyło do Poznania.
Od 21 do 23 listopada na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza studenci oraz doktoranci historii z uczelni wyższych Białegostoku, Bydgoszczy, Gdańska, Krakowa, Lublina, Łodzi, Torunia, Warszawy, Wrocławia, Zielonej Góry oraz Poznania prezentowali swój dorobek naukowy, wymieniali poglądy i integrowali się dyskutując o wojsku. Konferencję zorganizowała Sekcja Studentów Historyków Wojskowości Instytutu Historii UAM.
Problematyka dotycząca armii oraz obronności staje się coraz częściej tematem rozmów młodzieży akademickiej. Poznańskie spotkanie historyków wojskowości udowodniło, że studenci interesują się nie tylko historią, ale także współczesnymi zagadnieniami dotyczącymi misji pokojowych i stabilizacyjnych oraz szkoleniem żołnierzy. Nie są obojętni na problemy dotyczące współczesnych konfliktów zbrojnych. Ostatnie wydarzenia w Gruzji pokazują, że nawet w Europie nie brakuje trudnych kwestii. Zmiany zachodzące w siłach zbrojnych oraz sprawa profesjonalizacji Wojska Polskiego są tematami, które wywołują zaciekawienie i dyskusję.
Gośćmi konferencji byli przedstawiciele wojska. Obecność żołnierzy z 10 Brygady Kawalerii Pancernej im. gen. broni Stanisława Maczka ze Świętoszowa pozwoliła uczestnikom konferencji zapoznać się z codzienną służbą dragonów 10 batalionu zmechanizowanego. Była okazją do promowania armii wśród młodzieży akademickiej i weryfikowania stereotypów dotyczących wojska. Z młodymi historykami spotkali się: por. Wioletta Fedorowska, sierż. Ireneusz Gumienny oraz starsi szeregowi: Robert Połczyk i Mirosław Wróblewski. Żołnierze świętoszowskiego batalionu rozmawiali otwarcie o blaskach i cieniach zawodowej służby wojskowej. Studenci stanowią grupę opiniotwórczą. Spotkanie z żołnierzami Wojska Polskiego pomaga zrozumieć proces zmian zachodzących w armii. -Wielu młodych historyków interesuje się zawodową służbą wojskową. Jeżeli nasza wizyta może pomóc w podjęciu decyzji o wstąpieniu do studium oficerskiego, to warto było przyjechać – mówi por. Fedorowska.
W programie konferencji młodych historyków wojskowości znalazła się wizyta w Muzeum Broni Pancernej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych im. Stefana Czarnieckiego w Poznaniu. Kustosz muzeum kpt. Tomasz Ogrodniczuk zaprezentował unikatowe zbiory kolekcji wozów bojowych znajdujące się w zbiorach placówki. Nie udało się zakończyć wizyty w muzeum punktualnie. Było zbyt ciekawie. Historycy zapowiedzieli już kolejna wizytę.

Tekst i foto: Tomasz Szulejko

[slideshow]